Dù toàn là món “vạn người mê” nhưng ăn càng nhiều thì càng dễ mở đường cho ung thư vú. Các chị em cần hết sức cẩn trọng.

Ung thư vú có thể xuất hiện ở cả nam và nữ, nhưng phần lớn ca bệnh được ghi nhận ở nữ giới. Đáng chú ý, bệnh đang có xu hướng xuất hiện ở độ tuổi trẻ hơn, trong đó ngày càng có nhiều phụ nữ ở độ tuổi 20-30 phải điều trị.
Theo số liệu dịch tễ học từ Tổ chức Ung thư Toàn cầu (GLOBOCAN), số ca ung thư vú mới trên thế giới tiếp tục gia tăng qua các kỳ thống kê, từ khoảng 2,09 triệu ca năm 2018 lên hơn 2,3 triệu ca vào năm 2022.
Một số nghiên cứu chuyên ngành cũng ghi nhận tốc độ gia tăng ca bệnh ở nhóm phụ nữ dưới 40 tuổi nhanh hơn so với các nhóm tuổi lớn hơn. Điều này khiến vấn đề dinh dưỡng và lối sống ngày càng được quan tâm trong việc chủ động giảm các yếu tố nguy cơ.

Ảnh minh họa
Bác sĩ Chang Yu-Chin, Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện Đa khoa Cathay Hsinchu (Đài Loan, Trung Quốc), cho rằng bên cạnh yếu tố di truyền, chế độ ăn uống có thể tác động đến hormone, phản ứng viêm và quá trình sửa chữa tế bào.
Trong khi đó, Tiến sĩ Norihiro Sato, giáo sư Khoa Công nghệ Y tế thuộc Đại học Teikyo (Nhật Bản), cho biết nhiều nghiên cứu đang tập trung đánh giá mối liên quan giữa việc tiêu thụ thường xuyên một số loại thực phẩm với nguy cơ mắc các bệnh ung thư.
Từ những khuyến nghị trên, phụ nữ có thể cân nhắc hạn chế 5 nhóm thực phẩm dưới đây trong chế độ ăn hằng ngày.

1. Thịt đỏ nhiều mỡ và thịt chế biến sẵn

Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông cùng những phần thịt chứa nhiều mỡ thường có hàm lượng chất béo bão hòa cao. Chế độ ăn nhiều chất béo có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa và hormone trong cơ thể, trong đó estrogen là một trong những hormone có liên quan đến một số loại ung thư vú phụ thuộc nội tiết.

Ảnh minh họa
Một số nghiên cứu cho thấy khi lượng thịt chế biến được tiêu thụ tăng lên, nguy cơ ung thư đại trực tràng cũng tăng. Cụ thể, cứ tăng thêm 50g thịt chế biến mỗi ngày, nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng được ghi nhận tăng khoảng 18%.
Chế độ ăn nhiều thịt chế biến cũng được cho là có thể liên quan đến tình trạng viêm và những thay đổi bất lợi đối với sức khỏe. Chuyên gia dinh dưỡng Lai Sheng-ru khuyến nghị nên giữ lượng thịt đỏ dưới 500g mỗi tuần, đồng thời ưu tiên thịt nạc, cá và các nguồn đạm thực vật.

2. Thực phẩm và đồ uống chứa nhiều đường

Việc tiêu thụ quá nhiều đường có thể khiến lượng insulin và IGF-1 trong cơ thể tăng lên. Đây là những yếu tố có vai trò trong quá trình tăng trưởng và chuyển hóa tế bào.
Một số nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên quan giữa việc thường xuyên sử dụng đồ uống có đường với nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính và ung thư. Có nghiên cứu cho thấy cứ tiêu thụ thêm 100ml đồ uống có đường mỗi ngày, nguy cơ ung thư tổng thể tăng khoảng 18%.

Ảnh minh họa
Nước ép trái cây cũng nên được sử dụng ở mức vừa phải. Quá trình ép có thể làm giảm đáng kể lượng chất xơ so với việc ăn trái cây nguyên quả, trong khi lượng đường tự nhiên vẫn được hấp thụ tương đối nhanh.
Do đó, thay vì thường xuyên uống nước ép, nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả để bổ sung cả chất xơ và các dưỡng chất tự nhiên.

3. Tinh bột tinh luyện

Cơm trắng, bánh mì trắng và các loại mì làm từ bột tinh chế có thể khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn.
Tình trạng đường huyết và insulin thường xuyên ở mức cao có thể ảnh hưởng bất lợi đến quá trình chuyển hóa. Một số nghiên cứu cũng đang xem xét mối liên hệ giữa chuyển hóa insulin với sự phát triển và tiên lượng của một số loại ung thư.
Điều này không đồng nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn tinh bột tinh luyện khỏi khẩu phần ăn. Thay vào đó, có thể giảm lượng sử dụng và tăng cường các loại ngũ cốc nguyên hạt nhằm bổ sung chất xơ, giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn.

4. Sữa và chế phẩm từ sữa nhiều chất béo

Một nghiên cứu trên hơn 2.000 bệnh nhân ung thư đại trực tràng cho thấy việc tiêu thụ sữa nhiều chất béo có liên quan đến nguy cơ tái phát bệnh cao hơn, với mức được ghi nhận lên tới 60%.
Đối với ung thư vú, hàm lượng chất béo trong chế độ ăn cũng là vấn đề được một số nghiên cứu quan tâm. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa các sản phẩm sữa nhiều chất béo và nguy cơ ung thư cần được xem xét dựa trên từng loại bệnh, khẩu phần và tổng thể chế độ ăn.
Vì vậy, phụ nữ không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn sữa khỏi thực đơn. Có thể ưu tiên các sản phẩm ít béo và hạn chế sử dụng thường xuyên những thực phẩm chứa nhiều chất béo như kem, bơ hoặc phô mai béo.

5. Dầu ăn giàu omega-6

Theo Tiến sĩ Norihiro Sato, một nghiên cứu trên khoảng 38.000 phụ nữ cho thấy nhóm tiêu thụ nhiều axit linoleic – một loại axit béo thường có trong dầu đậu nành hoặc dầu hạt nho – có nguy cơ mắc ung thư vú phụ thuộc hormone cao hơn đáng kể so với nhóm tiêu thụ ít.

Ảnh minh họa
Tuy nhiên, omega-6 vẫn là nhóm axit béo cần thiết cho cơ thể và không nên hiểu rằng tất cả thực phẩm chứa omega-6 đều gây ung thư. Điều quan trọng là duy trì sự cân đối giữa các loại chất béo trong khẩu phần.
Thay vì sử dụng quá nhiều một loại dầu, có thể đa dạng hóa nguồn chất béo và ưu tiên những loại dầu chứa nhiều chất béo không bão hòa như dầu ô liu hoặc dầu hạt cải.

5 thực phẩm có thể bổ sung vào chế độ ăn

Bên cạnh việc hạn chế những nhóm thực phẩm kể trên, xây dựng chế độ ăn đa dạng, giàu rau củ, trái cây, cá và các nguồn đạm lành mạnh cũng được xem là một phần của lối sống có lợi cho sức khỏe.
Bác sĩ Chang Yu-Chin khuyến nghị phụ nữ có thể tăng cường một số thực phẩm sau:

Đậu nành: Chứa isoflavone, một nhóm hợp chất thực vật có khả năng tương tác với hệ thống estrogen trong cơ thể. Việc sử dụng đậu nành ở mức phù hợp có thể là một phần của chế độ ăn cân đối.
Cá béo: Cung cấp omega-3 và nhiều dưỡng chất có lợi. Có thể bổ sung cá khoảng 2-3 lần mỗi tuần, tùy theo tổng thể khẩu phần.
Các loại hạt: Cung cấp vitamin E, chất béo không bão hòa và nhiều dưỡng chất khác. Một khẩu phần nhỏ mỗi ngày có thể giúp đa dạng hóa nguồn chất béo trong chế độ ăn.

Táo: Chứa chất xơ cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa. Ăn táo nguyên quả cũng giúp bổ sung chất xơ tốt hơn so với việc chỉ sử dụng nước ép.
Kiwi hoặc anh đào: Đây là những loại trái cây cung cấp vitamin C cùng nhiều hợp chất thực vật khác, có thể được bổ sung luân phiên trong chế độ ăn hằng ngày.

Ăn uống chỉ là một phần trong phòng ngừa

Chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể góp phần xây dựng lối sống lành mạnh, nhưng không thể bảo đảm ngăn ngừa hoàn toàn ung thư vú. Nguy cơ mắc bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi, tiền sử gia đình, yếu tố di truyền, nội tiết, cân nặng, mức độ vận động và nhiều yếu tố khác.
Bên cạnh việc kiểm soát chế độ ăn, phụ nữ nên duy trì vận động thể chất phù hợp, ngủ đủ giấc, hạn chế căng thẳng kéo dài và tránh những yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát.

Việc chủ động theo dõi những thay đổi bất thường ở tuyến vú cũng rất quan trọng. Phụ nữ có thể tìm hiểu cách tự quan sát, kiểm tra vú tại nhà và nên khám sức khỏe định kỳ theo độ tuổi, nguy cơ cá nhân cũng như hướng dẫn của nhân viên y tế.
Khi phát hiện những dấu hiệu bất thường ở vú, đặc biệt là khối bất thường, thay đổi da hoặc núm vú hay các biểu hiện kéo dài, nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá phù hợp.