Dù nhiều lần được gia đình khuyên chuyển sang dầu thực vật, ông Vương ở Trung Quốc vẫn duy trì thói quen dùng mỡ lợn để nấu ăn. Kết quả khám sức khỏe gần đây cho thấy các chỉ số mỡ máu, huyết áp và đường huyết của ông đều ở mức bình thường.
Ông Vương, 52 tuổi, sống tại Nam Kinh (Trung Quốc), đã sử dụng mỡ lợn trong chế biến món ăn suốt nhiều năm. Dù người thân không ít lần khuyên ông thay thế bằng dầu thực vật vì lo ngại ảnh hưởng đến sức khỏe, người đàn ông này vẫn giữ thói quen cũ do đã quen với hương vị đặc trưng của loại chất béo này.
Ảnh minh họa.
Trong lần kiểm tra sức khỏe gần đây, ông Vương bất ngờ khi nhận kết quả các chỉ số mỡ máu, huyết áp và đường huyết đều nằm trong giới hạn bình thường.
Kết quả trên khiến nhiều người đặt câu hỏi liệu mỡ lợn có thực sự gây hại như quan niệm phổ biến hay vẫn có thể được sử dụng trong chế độ ăn uống nếu biết cách kiểm soát.
Mỡ lợn có những đặc điểm gì?
Mỡ lợn không phải hoàn toàn không có giá trị dinh dưỡng. Loại chất béo này chứa cả axit béo bão hòa và axit béo không bão hòa đơn, trong đó có axit oleic. Tỷ lệ các thành phần có thể khác nhau tùy thuộc vào nguồn nguyên liệu.
Trong chế biến, mỡ lợn giúp món ăn có độ béo và mùi thơm đặc trưng. Nguyên liệu này thường được sử dụng để xào rau, chế biến các món truyền thống hoặc làm bánh.
Về năng lượng, mỗi gram chất béo cung cấp khoảng 9 kcal. Vì vậy, mỡ lợn cũng góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng của cơ thể. Ngoài ra, loại thực phẩm này có thể chứa một lượng vitamin tan trong chất béo, tùy thành phần nguyên liệu và cách chế biến.
Mỡ lợn có thể được sử dụng trong một số phương pháp nấu ăn ở nhiệt độ cao. Tuy nhiên, dù dùng mỡ lợn hay dầu thực vật, người chế biến vẫn nên tránh đun đến khi chất béo bốc khói và không nên tái sử dụng dầu mỡ nhiều lần.
Điều cần lưu ý là mỡ lợn vẫn chứa tỷ lệ đáng kể chất béo bão hòa. Nếu tiêu thụ quá nhiều, loại chất béo này có thể làm tăng cholesterol LDL, hay còn gọi là cholesterol xấu, từ đó góp phần làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch.
WHO khuyến nghị hạn chế chất béo bão hòa
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chất béo bão hòa nên chiếm không quá 10% tổng năng lượng nạp vào mỗi ngày. Tổ chức này khuyến nghị ưu tiên các nguồn chất béo không bão hòa, có trong những loại dầu thực vật như dầu ô liu và dầu cải.
Trường hợp của ông Vương cũng cho thấy cần xem xét tổng thể lối sống thay vì chỉ tập trung vào một loại thực phẩm. Theo chia sẻ, bên cạnh việc sử dụng mỡ lợn, ông còn duy trì chế độ ăn nhiều rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và đi bộ nhanh khoảng 1 giờ mỗi ngày. Ông không hút thuốc và sử dụng đồ uống có cồn.
Những thói quen này góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch và chuyển hóa, đồng thời có thể giúp duy trì các chỉ số sức khỏe ổn định.
Sử dụng mỡ lợn thế nào để hạn chế rủi ro?
Đối với người vẫn muốn dùng mỡ lợn trong chế biến món ăn, điều quan trọng là kiểm soát lượng tiêu thụ và cân đối với các nguồn chất béo khác. Một số khuyến nghị trong bài viết đề cập tỷ lệ kết hợp giữa mỡ lợn và dầu thực vật ở mức 1:1 hoặc 1:1,5 nhằm đa dạng hóa nguồn axit béo.
Trong quá trình nấu nướng, nên hạn chế chiên ngập dầu trong thời gian dài vì thực phẩm có thể hấp thụ nhiều chất béo. Thay vào đó, có thể sử dụng lượng mỡ nhỏ để xào nhanh. Một thìa cà phê mỡ lợn cũng có thể giúp món ăn dậy mùi thơm mà không làm lượng chất béo tăng quá nhiều.
Bên cạnh chế độ ăn, vận động thể lực cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát năng lượng. Những người làm việc văn phòng hoặc ít hoạt động nên duy trì thói quen đi bộ, tập luyện và vận động thường xuyên.
Người có tiền sử rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ hoặc người cao tuổi cần thận trọng khi sử dụng mỡ lợn, đồng thời tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng chất béo phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Nhìn chung, mỡ lợn không nhất thiết phải bị loại bỏ hoàn toàn khỏi bữa ăn, nhưng cũng không nên xem đây là nguồn chất béo có thể sử dụng tùy ý. Việc lựa chọn loại chất béo, kiểm soát khẩu phần và duy trì chế độ ăn uống, vận động cân bằng mới là những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.