Trong chưa đầy 2 năm, người cha, người mẹ và con trai lần lượt được chẩn đoán mắc cùng một loại ung thư tuyến giáp. Đáng chú ý, cả gia đình có thói quen thường xuyên sử dụng hải sản có vỏ, rong biển để bồi bổ, khiến người mẹ bật khóc vì tự trách bản thân.
Bi kịch xảy đến với gia đình anh Tiểu Hạo, ngoài 20 tuổi, hiện sinh sống tại Trùng Khánh, Trung Quốc. Từ một gia đình có cuộc sống bình thường, cả ba thành viên lần lượt đối mặt với chẩn đoán ung thư tuyến giáp thể nhú chỉ trong khoảng thời gian chưa đầy 2 năm.
Mọi chuyện bắt đầu khi gia đình còn sinh sống tại Cáp Nhĩ Tân, tỉnh Hắc Long Giang. Gần 2 năm trước, người cha bất ngờ phát hiện mắc ung thư tuyến giáp thể nhú và phải tiến hành phẫu thuật. Khi ấy, các thành viên cho rằng bệnh có thể liên quan đến việc ông hút thuốc hoặc đơn giản chỉ là điều không may. Không ai nghĩ rằng những người còn lại trong nhà cũng có nguy cơ gặp vấn đề tương tự.
Sau khi chuyển đến Trùng Khánh, Tiểu Hạo đi kiểm tra sức khỏe và phát hiện vùng cổ xuất hiện nhân bất thường. Qua thăm khám, bác sĩ Cai Ming, chuyên khoa ung bướu tại Bệnh viện Ung thư trực thuộc Đại học Trùng Khánh, chẩn đoán chàng trai mắc ung thư tuyến giáp thể nhú.
Khi tìm hiểu tiền sử bệnh tật của gia đình, bác sĩ được biết cha Tiểu Hạo từng phẫu thuật vì căn bệnh này khoảng 2 năm trước. Chi tiết đó khiến ông tiếp tục hỏi kỹ về thói quen sinh hoạt, đặc biệt là chế độ ăn uống của các thành viên.
Tiểu Hạo cho biết mẹ anh vốn rất chú trọng việc bồi bổ sức khỏe bằng thực phẩm tự nhiên. Trong nhiều năm, các món chế biến từ hải sản có vỏ và rong, tảo biển gần như xuất hiện thường xuyên trên bàn ăn của gia đình.
Nhận thấy thói quen sử dụng những thực phẩm giàu iod có thể là yếu tố cần được lưu ý khi đánh giá sức khỏe tuyến giáp, bác sĩ Cai Ming đề nghị Tiểu Hạo đưa mẹ đến bệnh viện kiểm tra sớm.
Kết quả thăm khám sau đó khiến gia đình thêm suy sụp: người mẹ cũng được chẩn đoán mắc ung thư tuyến giáp thể nhú. Như vậy, chỉ trong vòng khoảng 2 năm, cả ba người trong cùng một nhà đều phát hiện mắc căn bệnh này. Tiểu Hạo và mẹ sau đó phải trải qua phẫu thuật tuyến giáp.
Vì sao ăn quá nhiều rong biển, hải sản có vỏ cần được lưu ý?
Theo bác sĩ Cai Ming, vấn đề không nằm ở việc những thực phẩm như hàu, nghêu, sò hay rong biển vốn có lợi cho sức khỏe, mà ở cách sử dụng thiếu kiểm soát. Nhiều người cho rằng thực phẩm tự nhiên, giàu dinh dưỡng thì càng ăn nhiều càng tốt, nhưng quan niệm này không phù hợp với mọi loại thực phẩm.
Đặc biệt, rong biển và một số loại hải sản có vỏ chứa lượng iod đáng kể. Nếu thường xuyên tiêu thụ với số lượng lớn, cơ thể có thể tiếp nhận lượng iod vượt xa nhu cầu thông thường.
Bác sĩ Cai Ming dẫn chứng: “Nhu cầu iod của một người trưởng thành chỉ khoảng 150 microgam mỗi ngày. Trong khi đó, chỉ 100g rong biển khô đã chứa tới khoảng 36.000 microgam iod, tức là gấp 240 lần nhu cầu khuyến nghị hằng ngày. Tương tự, các loại hải sản có vỏ như hàu hay sò cũng chứa lượng iod cao vượt trội so với thịt cá thông thường, dễ khiến cơ thể rơi vào tình trạng quá tải”, ông nói.
Vị bác sĩ giải thích, lượng iod trong cơ thể cần được duy trì ở mức phù hợp. Thiếu hụt hoặc dư thừa kéo dài đều có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp.
Khi không được cung cấp đủ iod, tuyến giáp thiếu nguyên liệu để sản xuất hormone T3 và T4. Tuyến yên khi đó có thể tăng tiết TSH nhằm kích thích tuyến giáp hoạt động. Nếu tình trạng kéo dài, người bệnh có nguy cơ gặp các vấn đề như phì đại tuyến giáp, bướu cổ và suy giáp. Thiếu iod nghiêm trọng ở phụ nữ mang thai còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ, hệ thần kinh của thai nhi.
Ngược lại, việc hấp thụ quá nhiều iod trong thời gian dài, nhất là từ rong biển, tảo biển hoặc các sản phẩm bổ sung không được kiểm soát, cũng có thể làm rối loạn chức năng tuyến giáp. Một số người nhạy cảm có thể gặp tình trạng cường giáp, suy giáp hoặc viêm tuyến giáp.
Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào thói quen ăn uống để kết luận đây là nguyên nhân khiến cả ba thành viên trong gia đình mắc ung thư. Việc xác định yếu tố gây bệnh cần được đánh giá dựa trên tình trạng cụ thể và kết quả chuyên môn.
Để hạn chế nguy cơ nạp quá nhiều iod, bác sĩ khuyến cáo không nên ăn các món từ hải sản có vỏ, rong biển với lượng lớn mỗi ngày. Có thể sử dụng nhóm thực phẩm này khoảng 1-2 lần mỗi tuần, đồng thời duy trì chế độ ăn đa dạng. Với rong biển khô, nên ngâm rửa, thay nước nhiều lần trước khi chế biến và nấu chín kỹ.
5 dấu hiệu cảnh báo ung thư tuyến giáp không nên bỏ qua
Ung thư tuyến giáp ở giai đoạn sớm có thể diễn tiến âm thầm, không gây đau rõ rệt. Vì vậy, một số người dễ bỏ qua những thay đổi bất thường ở vùng cổ và chỉ đi khám khi triệu chứng đã kéo dài.
Những nhóm được lưu ý có nguy cơ cao hơn gồm người từng tiếp xúc với tia xạ ở vùng cổ từ nhỏ, người có cha mẹ hoặc anh chị em ruột mắc ung thư tuyến giáp và người mang đột biến gen di truyền.
Bác sĩ Cai Ming khuyến cáo nên kiểm tra tuyến giáp định kỳ, đồng thời đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường kéo dài trên 2 tuần hoặc có biểu hiện nghiêm trọng:
Xuất hiện khối u cứng ở cổ: Khối bất thường có thể ít di động, không gây đau và tăng kích thước theo thời gian.
Khàn tiếng kéo dài: Giọng nói thay đổi, khàn bất thường nhưng không cải thiện dù đã điều trị các vấn đề viêm họng thông thường.
Nuốt vướng, khó nuốt: Người bệnh có cảm giác nghẹn hoặc vướng ở cổ họng.
Khó thở hoặc thở rít: Có thể xuất hiện khi khối u chèn ép đường thở, khiến việc hít thở trở nên khó khăn.
Hạch cổ sưng to: Hạch xuất hiện ở vùng cổ hoặc dưới hàm không rõ nguyên nhân, có thể cứng và ít di động.
Các dấu hiệu trên không đồng nghĩa chắc chắn người bệnh mắc ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, nếu xuất hiện kéo dài hoặc bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và xác định nguyên nhân.