Dù đã bước qua phần lớn thời kỳ cao điểm của mùa bão, đến hết tháng 10/2026, Việt Nam vẫn chưa ghi nhận cơn bão nào đổ bộ đất liền. Chuyên gia nhận định đây là diễn biến hiếm gặp, đồng thời cảnh báo miền Trung vẫn có nguy cơ xuất hiện mưa lớn kéo dài trong tháng 11.
Diễn biến bão năm nay có điểm bất thường
TS Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết việc hết tháng 10 mà chưa có cơn bão nào đổ bộ đất liền là diễn biến khá hiếm gặp. Theo dự báo, từ nay đến giữa tháng 11, Biển Đông chưa có dấu hiệu xuất hiện bão.
Tuy nhiên, người dân không nên chủ quan trước nguy cơ thiên tai. Khoảng tuần thứ hai của tháng 11, khu vực Trung Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng xuất hiện một đợt mưa to, có nơi mưa rất to. Mưa lớn có thể gây ngập úng, lũ lụt và sạt lở đất ngay cả khi không có bão.
Về diễn biến thời tiết những ngày cuối tháng 10, TS Nguyễn Ngọc Huy cho biết Bắc Trung Bộ, Trung Bộ và Nam Trung Bộ chịu ảnh hưởng của nhiễu động gió Đông kết hợp với gió Đông Bắc yếu. Các khối mây từ biển di chuyển vào đất liền theo từng đợt, gây mưa rào gián đoạn.
Theo ghi nhận lúc 8h30 ngày 29/10, mưa rào xuất hiện tại khu vực phía Nam Quảng Trị, giáp phía Bắc TP Huế và vùng giáp ranh giữa Khánh Hòa với Lâm Đồng. Ngoài khơi vùng biển ven bờ Đồng Hới, Nghệ An và Hà Tĩnh, các khối mây đang tiến vào đất liền, có khả năng gây mưa trong vài giờ tiếp theo.
Dự báo từ nay đến ngày 31/10, miền Trung tiếp tục có các đợt mưa rào rải rác. Khoảng ngày 2/11, một đợt không khí lạnh có khả năng ảnh hưởng đến miền Bắc; đến khoảng ngày 5/11, không khí lạnh được tăng cường, có thể gây mưa ngắn tại trung du, miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ.
Đáng chú ý, dữ liệu từ mô hình dự báo EC-AIFS cho thấy trong khoảng ngày 6-12/11, Bắc Trung Bộ và Trung Bộ có khả năng xuất hiện đợt mưa to kéo dài nhiều ngày. Diễn biến cụ thể vẫn cần được theo dõi, cập nhật trong những ngày tới.
El Nino có thể ảnh hưởng đến thời tiết cuối năm và đầu năm 2027
Theo ông Nguyễn Đức Hòa, Phó Trưởng phòng Dự báo Khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, hiện tượng El Nino được dự báo tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Xác suất El Nino xuất hiện trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027 được dự báo lên tới 96%.
Sau giai đoạn này, El Nino có xu hướng suy yếu dần nhưng vẫn có thể tác động đến nửa đầu mùa hè năm 2027 trước khi chuyển dần sang trạng thái trung tính.
Diễn biến trên có thể ảnh hưởng đáng kể đến nền nhiệt và chế độ mưa tại Việt Nam. Trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, nhiệt độ trung bình trên cả nước có khả năng cao hơn mức trung bình nhiều năm, trong khi lượng mưa phân bố không đồng đều giữa các khu vực.
Cụ thể, trong tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C. Sang tháng 12/2026 và tháng 1/2027, mức chênh lệch phổ biến từ 0,5-1,5 độ C; riêng Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có thể cao hơn từ 1-2 độ C.
Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, nền nhiệt tiếp tục có khả năng cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2 độ C, một số nơi có thể cao hơn 2 độ C.
Nền nhiệt trung bình cao hơn không đồng nghĩa thời tiết sẽ nóng liên tục trên cả nước. Miền Bắc và Bắc Trung Bộ vẫn có thể trải qua những đợt giảm nhiệt do không khí lạnh, trong khi Nam Bộ và Cao nguyên Trung Bộ có nguy cơ xuất hiện nắng nóng sớm.
Đáng lưu ý, lượng mưa tại Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có nguy cơ thiếu hụt trong những tháng đầu năm 2027, làm tăng sức ép đối với nguồn nước phục vụ sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp và các hoạt động kinh tế.
Số lượng bão có thể thấp hơn trung bình nhiều năm
Theo ông Nguyễn Đức Hòa, trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, cũng như số cơn đổ bộ vào đất liền Việt Nam, có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm.
Trung bình nhiều năm trong cùng thời kỳ có khoảng 2,8 cơn bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông, trong đó khoảng 1,1 cơn đổ bộ vào đất liền nước ta. Từ tháng 2 đến tháng 4/2027, khả năng xuất hiện bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được nhận định ở mức thấp.
Tuy nhiên, số lượng bão ít hơn không đồng nghĩa nguy cơ thiên tai giảm tương ứng. Nếu bão hoặc áp thấp nhiệt đới xuất hiện, các khu vực ven biển vẫn phải đề phòng gió mạnh, sóng lớn, nước dâng và mưa lớn. Tàu thuyền, hoạt động nuôi trồng thủy sản và các công trình ven biển cần được bảo đảm an toàn.
Rét đậm, rét hại có thể xuất hiện muộn nhưng vẫn cần đề phòng
Hoạt động của không khí lạnh được dự báo yếu hơn trung bình nhiều năm. Các đợt rét đậm, rét hại tại Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có khả năng xuất hiện muộn hơn quy luật khí hậu thông thường, với số ngày rét đậm, rét hại phổ biến thấp hơn trung bình nhiều năm.
Dù vậy, không loại trừ khả năng xuất hiện những đợt không khí lạnh mạnh khiến nhiệt độ giảm nhanh, gây rét đậm, rét hại trong thời gian ngắn.
Những đợt rét ngắn ngày vẫn có thể tác động đáng kể đến đời sống và sản xuất, nhất là tại miền núi, vùng cao. Nhiệt độ giảm sâu làm tăng nguy cơ gia súc chết rét, ảnh hưởng đến cây trồng và sức khỏe người dân, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ nhỏ và người có sức khỏe yếu.
Các địa phương cần chủ động phương án phòng, chống rét, bảo vệ đàn vật nuôi, điều chỉnh lịch thời vụ và hướng dẫn người dân thực hiện biện pháp bảo vệ sức khỏe khi có cảnh báo thời tiết lạnh.
Miền Trung tiếp tục đối mặt nguy cơ mưa lớn, Nam Bộ có thể nắng nóng sớm
Trong tháng 11-12/2026, Trung Bộ vẫn có khả năng xuất hiện các đợt mưa vừa, mưa to, tập trung tại khu vực từ Hà Tĩnh đến TP Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ. Sang tháng 1/2027, khả năng xảy ra mưa lớn diện rộng có xu hướng giảm.
Tuy nhiên, mưa lớn cục bộ vẫn là nguy cơ cần lưu ý, đặc biệt tại các khu vực địa hình dốc, lưu vực sông suối nhỏ và những nơi đã chịu ảnh hưởng của mưa kéo dài. Đây là những khu vực có thể xảy ra ngập lụt hoặc sạt lở đất khi điều kiện bất lợi xuất hiện.
Ở chiều ngược lại, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm tại Nam Bộ. Miền Đông Nam Bộ có thể bắt đầu ghi nhận nắng nóng từ tháng 2/2027, sớm hơn trung bình nhiều năm. Trong tháng 3-4/2027, nắng nóng có xu hướng gia tăng tại Nam Bộ; Tây Bắc Bộ cũng có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ từ tháng 3/2027.
Nắng nóng đến sớm trong điều kiện lượng mưa thiếu hụt có thể làm tăng nhu cầu sử dụng nước, điện và nguy cơ cháy tại các khu vực có thảm thực vật khô. Đối với sản xuất nông nghiệp, nhiệt độ cao và thiếu nước có thể ảnh hưởng đến lịch gieo trồng, nhu cầu tưới tiêu và năng suất cây trồng.
Do đó, các địa phương cần chủ động rà soát kế hoạch sản xuất theo mùa vụ, sử dụng nước tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước và theo dõi nguy cơ cháy rừng trong các thời kỳ khô nóng.
Dông lốc, sét, mưa đá vẫn có thể xảy ra trên cả nước
Bên cạnh bão, mưa lớn và không khí lạnh, dông, lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh vẫn có khả năng xuất hiện trên phạm vi cả nước. Trong tháng 3-4/2027, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có thể ghi nhận các đợt mưa rào và dông, cục bộ có mưa vừa, mưa to.
Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm này có thể diễn ra trong thời gian ngắn, phạm vi hẹp nhưng vẫn gây thiệt hại lớn, nhất là khi người dân đang sản xuất ngoài trời hoặc công trình chưa được gia cố an toàn.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo các bộ, ngành, địa phương và người dân không chủ quan trước dự báo số lượng bão ít hơn hoặc số ngày rét đậm, rét hại giảm. Các hình thái thời tiết nguy hiểm vẫn có thể xuất hiện bất thường; mức độ thiệt hại còn phụ thuộc vào điều kiện địa hình, khả năng chống chịu của cộng đồng và công tác phòng ngừa.