Những món ăn muốn cũng nên tránh ăn hay cúng ngày rằm tháng 7
Lưu ý: Nội dung dưới đây mang tính tham khảo, dựa trên quan niệm dân gian và tín ngưỡng truyền thống, không có cơ sở khoa học khẳng định.
Rằm tháng 7 Âm lịch hằng năm là dịp diễn ra lễ Vu Lan, còn được gọi là Tết Trung Nguyên. Đây cũng là thời điểm trùng với lễ cúng cô hồn hay lễ cúng chúng sinh, thường được dân gian gọi là ngày xá tội vong nhân.
Mặc dù cùng diễn ra vào ngày 15/7 Âm lịch nhưng lễ Vu Lan và lễ cúng cô hồn mang ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Trong khi lễ Vu Lan hướng đến việc tưởng nhớ, báo hiếu tổ tiên nhiều đời và những người thân đã khuất, thì lễ cúng cô hồn mang ý nghĩa bố thí, làm phúc cho các vong linh lang thang không nơi nương tựa, không có người thờ cúng.
Theo quan niệm dân gian lưu truyền từ lâu đời, ngày 15/7 Âm lịch là thời điểm Diêm Vương mở cửa địa ngục để các cô hồn, dã quỷ trở về dương gian. Vì vậy, trong dân gian tồn tại nhiều kiêng kỵ liên quan đến sinh hoạt và ăn uống trong dịp này. Trong đó có một số món ăn được cho là không nên sử dụng hoặc không nên đặt lên mâm cúng Rằm tháng 7 vì có thể mang đến điều không may theo quan niệm truyền thống.
1. Cháo trắng
Cháo trắng là món ăn đơn giản, thanh đạm và không có mùi vị quá đậm.
Tuy nhiên, trong quan niệm dân gian, đây là món thường được dùng trong lễ cúng cô hồn vào dịp Rằm tháng 7.
Chính vì vậy, nhiều người cho rằng không nên ăn cháo trắng trong ngày Rằm tháng 7 Âm lịch. Theo quan niệm truyền miệng, việc ăn món này có thể khiến các cô hồn hiểu lầm rằng con người đang “tranh phần” đồ cúng của họ.
Dù chỉ là quan niệm dân gian, nhưng đây vẫn là điều được nhiều gia đình lưu giữ cho đến ngày nay.
2. Cá mè
Cá mè là thực phẩm quen thuộc trong nhiều bữa cơm gia đình.
Tuy nhiên, từ lâu đã có quan niệm cho rằng cá mè không phải món ăn mang lại may mắn vào những dịp quan trọng như đầu năm hoặc đầu tháng.
Một phần nguyên nhân xuất phát từ đặc trưng mùi tanh của cá mè, đồng thời chữ “mè” thường được liên tưởng đến cụm từ “mè nheo”, mang ý nghĩa không tích cực.
Vì thế, nhiều người cũng tránh ăn cá mè vào Rằm tháng 7 với mong muốn hạn chế những điều không thuận lợi hoặc xui rủi.
3. Thịt chó
Thịt chó là món ăn được nhiều người yêu thích và xuất hiện trong không ít bữa nhậu hay bữa ăn gia đình.
Trong dân gian còn tồn tại quan niệm ăn thịt chó vào cuối tháng để “giải đen”, cầu mong những điều không may qua đi.
Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, loại thực phẩm này lại thường được khuyên không nên ăn vào đầu tháng, đầu năm, trong tháng cô hồn hoặc những dịp lễ truyền thống.
Nhiều người tin rằng nếu ăn thịt chó vào các thời điểm trên có thể ảnh hưởng đến vận khí và mang đến điều không may trong thời gian tiếp theo.
4. Mực
Mực là loại hải sản phổ biến, được chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn và được đông đảo người yêu thích.
Dẫu vậy, trong danh sách những món ăn thường bị kiêng kỵ vào ngày đầu tháng, đầu năm hoặc Rằm tháng 7, mực cũng là cái tên được nhắc đến khá nhiều.
Nguyên nhân xuất phát từ câu nói quen thuộc trong dân gian: “đen như mực”. Chính sự liên tưởng này khiến không ít người tránh ăn mực vào các dịp quan trọng vì lo ngại gặp phải vận xui.
Tuy nhiên, quan niệm trên không phổ biến ở tất cả các địa phương. Tại nhiều vùng ven biển, nơi nguồn thực phẩm chủ yếu là hải sản, người dân vẫn sử dụng mực bình thường mà không quá chú trọng đến kiêng kỵ này.
5. Mắm tôm
Mắm tôm là loại gia vị đặc trưng, được nhiều người yêu thích nhờ hương vị riêng biệt.
Tuy nhiên, do có mùi khá nặng nên trong dân gian, nhiều người thường tránh ăn mắm tôm vào đầu tháng, đầu năm hoặc dịp Rằm tháng 7.
Ngoài ra, khi đi lễ đình, đền hoặc chùa vào thời điểm này, nhiều người cũng kiêng sử dụng mắm tôm và tỏi vì cho rằng những thực phẩm có mùi nồng dễ tạo cảm giác ô tạp, không phù hợp với không gian thờ tự.
Vì lý do đó, mắm tôm cũng thường không được lựa chọn để đặt trên mâm cỗ cúng Rằm tháng 7 nhằm giữ sự thanh tịnh cho không gian thờ cúng tổ tiên.
6. Thịt vịt
Thịt vịt là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn.
Dù vậy, theo quan niệm của nhiều người, đây là món ăn không nên sử dụng vào ngày mùng 1 Âm lịch, đầu năm mới hoặc Rằm tháng 7.
Nguyên nhân xuất phát từ quan niệm dân gian cho rằng ăn thịt vịt vào những dịp này dễ gặp cảnh “tan đàn xẻ nghé”, tượng trưng cho sự chia ly hoặc những điều không thuận lợi trong cuộc sống.
Chính vì thế, không ít gia đình lựa chọn tránh dùng thịt vịt trong những ngày mang ý nghĩa tâm linh quan trọng.
Những quan niệm kể trên chủ yếu bắt nguồn từ tín ngưỡng và phong tục dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Việc có kiêng hay không phụ thuộc vào quan điểm, niềm tin và tập quán của từng gia đình, từng vùng miền.
