Không phải cứ uống nhiều nước là tốt cho sức khỏe, bởi một số loại đồ uống quen thuộc có thể tiềm ẩn những nguy cơ nếu tiêu thụ thường xuyên. Nước ép nhiều đường, trà sữa, đồ uống quá nóng hay rượu bia đều là những lựa chọn cần được kiểm soát.
Nước là thành phần không thể thiếu đối với cơ thể, tham gia vào quá trình trao đổi chất và duy trì hoạt động của nhiều cơ quan. Bởi vậy, việc bổ sung đủ nước mỗi ngày luôn được các chuyên gia sức khỏe khuyến khích.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là không phải loại thức uống nào cũng có giá trị tương đương nước lọc. Một số loại đồ uống dù được nhiều người yêu thích, thậm chí thường bị nhầm tưởng là tốt cho sức khỏe, nhưng nếu sử dụng quá mức có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.

Bác sĩ chuyên khoa hồi sức cấp cứu Hoàng Xuân (Trung Quốc) nhấn mạnh tầm quan trọng của nước đối với sự sống. Dù vậy, bên cạnh việc duy trì thói quen uống đủ nước, mỗi người cũng cần chú ý đến thành phần, nhiệt độ và lượng đồ uống đưa vào cơ thể.
Dưới đây là 4 nhóm thức uống cần cân nhắc khi sử dụng:
1. Nước ép trái cây đóng chai, nước ép đã loại bỏ chất xơ
Nước ép trái cây thường được nhiều người lựa chọn với mong muốn bổ sung vitamin và dưỡng chất. Không ít người còn xem đây là phương án thay thế lành mạnh cho nước lọc. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng của nước ép còn phụ thuộc vào cách chế biến và lượng tiêu thụ.
Khi trái cây được ép lấy nước rồi loại bỏ phần bã, lượng chất xơ tự nhiên cũng bị giảm đáng kể. Trong khi đó, đường từ trái cây vẫn được giữ lại trong thức uống. Nếu sản phẩm được bổ sung thêm đường hoặc phụ gia tạo vị, lượng đường nạp vào cơ thể có thể tăng cao hơn.
Việc thường xuyên tiêu thụ đồ uống nhiều đường không có lợi cho quá trình kiểm soát cân nặng và chuyển hóa. Một số nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên hệ giữa lượng nước ép tiêu thụ và nguy cơ ung thư, tuy nhiên bằng chứng hiện chưa đủ để khẳng định nước ép trực tiếp gây bệnh.
Vì vậy, thay vì uống quá nhiều nước ép đóng chai, mọi người nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả để tận dụng lượng chất xơ tự nhiên.
2. Nước, trà và cà phê có nhiệt độ quá cao
Uống trà nóng, cà phê nóng hay nước vừa đun sôi là thói quen phổ biến, đặc biệt vào những ngày thời tiết lạnh. Nhiều người cho rằng thức uống càng nóng càng giúp làm ấm cơ thể, nhưng nhiệt độ khi sử dụng lại là yếu tố cần lưu tâm.
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), đồ uống được tiêu thụ ở nhiệt độ trên 65 độ C thuộc nhóm có khả năng gây ung thư (nhóm 2A). Mối liên hệ được ghi nhận chủ yếu với ung thư thực quản.

Nguyên nhân được cho là do nhiệt độ quá cao có thể gây tổn thương lặp đi lặp lại đối với lớp niêm mạc thực quản. Khi tình trạng này kéo dài, các tổn thương và phản ứng viêm có thể làm tăng nguy cơ phát sinh những biến đổi bất thường tại tế bào.
Điều cần chú ý là nguy cơ nằm ở nhiệt độ đồ uống khi đưa vào cơ thể, không đơn thuần ở việc uống trà hay cà phê. Do đó, nên chờ thức uống nguội bớt trước khi sử dụng, tránh uống khi còn quá nóng.
3. Nước ngọt, trà sữa và các loại đồ uống chứa nhiều đường
Nước ngọt có ga, trà sữa và các loại nước giải khát nhiều đường là lựa chọn quen thuộc của không ít người. Tuy nhiên, việc sử dụng thường xuyên có thể khiến cơ thể tiếp nhận lượng đường vượt quá nhu cầu.
Khi lượng đường nạp vào kéo dài ở mức cao, nguy cơ thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa cũng tăng lên. Đây đều là những yếu tố có liên quan đến nguy cơ mắc một số loại ung thư.
Một số nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ đồ uống có đường với nguy cơ mắc ung thư vú, đại trực tràng và một số bệnh ung thư khác. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần uống một lượng nước ngọt nhất định là tế bào ung thư sẽ phát triển hoặc chắc chắn hình thành khối u.
Để bảo vệ sức khỏe, mọi người nên hạn chế nước giải khát có đường, giảm lượng đường khi gọi trà sữa và ưu tiên những thức uống không bổ sung chất tạo ngọt.
4. Rượu, bia và đồ uống có cồn
Trong số những loại thức uống cần hạn chế, rượu bia là nhóm có bằng chứng khoa học rõ ràng về mối liên hệ với ung thư.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp đồ uống có cồn vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Điều này đồng nghĩa đã có đủ bằng chứng khoa học xác định việc sử dụng rượu bia có thể gây ung thư ở người.

Khi đi vào cơ thể, ethanol trong đồ uống có cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde. Đây là chất có khả năng gây tổn thương DNA, ảnh hưởng đến cơ chế sửa chữa tế bào và góp phần thúc đẩy quá trình hình thành ung thư.
Việc uống rượu bia có liên quan đến nhiều loại ung thư, trong đó có ung thư khoang miệng, họng, thanh quản, thực quản, gan, đại trực tràng và ung thư vú ở phụ nữ.
Đáng chú ý, nguy cơ có xu hướng tăng theo lượng cồn tiêu thụ. Vì vậy, hạn chế hoặc tránh sử dụng rượu bia là một trong những cách thiết thực để giảm nguy cơ mắc bệnh.
Uống nước thế nào để bảo vệ sức khỏe?
Để duy trì sức khỏe lâu dài, việc lựa chọn đồ uống phù hợp quan trọng không kém việc bổ sung đủ nước mỗi ngày. Nước lọc vẫn là lựa chọn đơn giản và phù hợp nhất để đáp ứng nhu cầu nước của cơ thể.
Mọi người có thể sử dụng nước đun sôi để nguội hoặc nước lọc ở nhiệt độ thường. Không nên uống nước khi còn quá nóng, đặc biệt là các loại trà và cà phê vừa pha xong.
Ngoài ra, trà xanh hoặc trà ô long không đường cũng có thể được sử dụng để thay đổi khẩu vị. Những loại trà này chứa các hợp chất chống oxy hóa, tuy nhiên không nên xem chúng là thức uống có tác dụng ngăn ngừa hay điều trị ung thư.
Với cà phê, nên ưu tiên loại nguyên chất, hạn chế thêm đường, sữa đặc và các loại siro tạo vị. Người dùng cũng cần cân đối lượng uống, tránh sử dụng quá nhiều hoặc uống vào thời điểm ảnh hưởng đến giấc ngủ.
Nếu yêu thích nước ép trái cây, có thể tự chế biến tại nhà, ưu tiên giữ lại phần bã để bổ sung chất xơ và không thêm đường. Tuy nhiên, ăn trái cây nguyên quả vẫn là lựa chọn được khuyến khích hơn.
Nhìn chung, không có một loại đồ uống đơn lẻ nào có thể bảo vệ cơ thể khỏi ung thư. Điều quan trọng là xây dựng chế độ ăn uống cân bằng, hạn chế đồ uống có đường, tránh rượu bia và duy trì những thói quen sinh hoạt lành mạnh.
