Bánh quẩy, bánh rán chiên nhiều dầu mỡ hay xúc xích, thịt xông khói là những món ăn sáng tiện lợi. Tuy nhiên, việc sử dụng thường xuyên đồ chiên rán và thịt chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh, trong đó có ung thư.
Bữa sáng giúp cơ thể bổ sung năng lượng sau một đêm dài, đồng thời cung cấp dưỡng chất phục vụ các hoạt động trong ngày. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Phạm Việt Hoàng, nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh, Hà Nội, lựa chọn thực phẩm và cách chế biến đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.
Đồ chiên rán ở nhiệt độ cao
Bánh rán, bánh quẩy và các loại bánh chiên ngập dầu là lựa chọn quen thuộc của nhiều người vào buổi sáng nhờ tính tiện lợi. Dù vậy, thói quen ăn thường xuyên các món này, đặc biệt khi thực phẩm được chiên ở nhiệt độ cao hoặc sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, có thể gây ra những ảnh hưởng không có lợi cho sức khỏe.
Bánh rán – món ăn sáng nhiều người yêu thích. Ảnh: Hoa Linh.
Quá trình chế biến ở nhiệt độ cao có thể tạo ra các hợp chất không mong muốn. Trong thực phẩm bị cháy hoặc tiếp xúc với khói từ quá trình đốt cháy không hoàn toàn, có thể xuất hiện benzopyrene, một chất thuộc nhóm hydrocarbon thơm đa vòng có liên quan đến nguy cơ ung thư.
Ngoài ra, thực phẩm chiên rán thường chứa nhiều năng lượng nhưng không phải lúc nào cũng cung cấp đủ chất xơ và các dưỡng chất cần thiết. Nếu tiêu thụ thường xuyên trong khi ít vận động, thói quen này có thể góp phần gây tăng cân, béo phì và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa, tim mạch.
Vì vậy, nên hạn chế các món chiên ngập dầu, tránh sử dụng dầu đã chiên đi chiên lại nhiều lần và ưu tiên những cách chế biến như hấp, luộc hoặc áp chảo với lượng dầu phù hợp.
Thịt chế biến sẵn có liên quan đến nguy cơ ung thư
Xúc xích, thịt nguội, thịt xông khói và thịt hộp thường được dùng kèm bánh mì hoặc trứng trong bữa sáng. Tuy nhiên, đây là nhóm thực phẩm nên hạn chế nếu muốn xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp thịt chế biến vào nhóm 1, tức nhóm tác nhân có đủ bằng chứng về khả năng gây ung thư ở người.
Mối liên quan được xác lập rõ nhất hiện nay là với ung thư đại trực tràng.
Tùy sản phẩm, thịt chế biến sẵn có thể chứa nhiều muối và chất béo. Một số phương pháp chế biến, bảo quản cũng có thể làm phát sinh hoặc làm tăng sự hiện diện của những hợp chất liên quan đến nguy cơ ung thư. Do đó, người tiêu dùng nên hạn chế ăn xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội và thịt hộp thường xuyên.
Thay vào đó, có thể lựa chọn các nguồn protein ít chế biến hơn như trứng, cá, thịt gia cầm hoặc đậu phụ để đa dạng dinh dưỡng trong bữa sáng.
Gợi ý bữa sáng đủ chất, tốt cho sức khỏe
Một bữa sáng cân đối nên kết hợp thực phẩm giàu protein, tinh bột cung cấp năng lượng và các nguồn vitamin, khoáng chất, chất xơ. Một số lựa chọn phù hợp gồm:
Bánh mì nguyên cám: cung cấp tinh bột và chất xơ, có thể ăn kèm trứng hoặc thịt gia cầm ít chế biến.
Trứng: bổ sung protein, có thể chế biến bằng cách luộc hoặc hấp.
Sữa và sữa chua không đường: cung cấp protein cùng một số dưỡng chất cần thiết.
Đậu phụ: là nguồn protein thực vật có thể kết hợp với các món ăn sáng khác.
Rau củ và trái cây: giúp bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất.
Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ. Không có một món ăn riêng lẻ nào chắc chắn gây ung thư chỉ sau một lần sử dụng; nguy cơ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có thói quen ăn uống kéo dài và lối sống tổng thể.