Đau bụng trên sau bữa ăn tưởng chỉ là chuyện nhỏ, nhưng với một gia đình ở Trung Quốc, đó lại là tín hiệu bị bỏ qua suốt nhiều tháng trời.
Bên cạnh di truyền, lối sống mà đặc biệt là chế độ ăn uống chính là yếu tố khiến nhiều người trong cùng một gia đình mắc cùng một loại ung thư. Câu chuyện của gia đình ông Vương dưới đây là lời nhắc rất rõ cho bất kỳ ai đang xem nhẹ những cơn đau bụng thoáng qua.
Cả nhà đau bụng trên suốt nhiều tháng nhưng không ai để tâm
Gia đình ông Vương (Sơn Đông, Trung Quốc) gồm hai vợ chồng đều ngoài 40 tuổi và một cậu con trai đang học cấp ba. Theo lời ông kể lại, cả ba người đều thỉnh thoảng bị đau bụng trên sau khi ăn xong, tình trạng này kéo dài trong mấy tháng trời. Vì cơn đau không nghiêm trọng nên cả nhà không quá quan tâm, cho rằng đó chỉ là do “cơ địa” tiêu hóa kém. Chỉ đến gần đây, vợ chồng ông mới nhận ra cậu con trai gầy đi rất nhiều, sụt từ 72kg xuống còn 54kg, và vội đưa con đi khám. Kết quả kiểm tra cho thấy cậu bị ung thư tuyến tụy, lượng đường trong máu rất cao, kèm theo vàng da và nước tiểu sẫm màu.
Tầm soát cả gia đình, cha mẹ cũng mắc cùng căn bệnh
Sau khi hỏi kỹ về thói quen sinh hoạt hằng ngày của cậu con trai, đặc biệt là chuyện ăn uống, bác sĩ lập tức yêu cầu vợ chồng ông Vương cùng đi tầm soát ung thư. Kết quả khiến cả gia đình không ngờ tới: cả hai vợ chồng cũng mắc ung thư tuyến tụy. Khối u của ông Vương có kích thước nhỏ nhất, trong khi cậu con trai đã ở đầu giai đoạn 3 của căn bệnh được mệnh danh là “vua trong các loại ung thư”.
Vì sao ung thư tuyến tụy khó phát hiện sớm và điều trị kém hiệu quả
Bác sĩ điều trị giải thích: “Tuyến tụy có vị trí đặc biệt ở rất sâu trong ổ bụng, triệu chứng lâm sàng nghèo nàn lại dễ nhầm với bệnh khác nên người bệnh thường được chẩn đoán ở giai đoạn muộn. Tính di căn của ung thư tuyến tụy cũng rất cao” (bác sĩ điều trị cho gia đình ông Vương). Không chỉ khó phát hiện, hiệu quả điều trị của bệnh cũng đặc biệt kém. Nhiều bệnh nhân dù đã phẫu thuật, hóa trị thì khả năng sống sót vẫn có thể thấp. Thậm chí, có trường hợp chỉ vài tháng kể từ lúc phát hiện bệnh đến thời điểm tử vong. Đó là lý do ung thư tuyến tụy mang danh “vua trong các loại ung thư”.
Thủ phạm nằm ở món hoành thánh tự làm mỗi sáng
Về nguyên nhân gây bệnh, bác sĩ cho biết đã sàng lọc lần lượt các yếu tố di truyền, đột biến gen và nguyên nhân bên ngoài, rồi tìm ra thủ phạm là thói quen ăn uống. Cụ thể hơn, đó là món hoành thánh tự làm tại nhà của gia đình này. Cả nhà bà Vương đều thích ăn hoành thánh vào mỗi sáng, nhưng bà cho rằng mua sẵn bên ngoài vừa không đảm bảo vệ sinh lại đắt đỏ nên thường tự làm.
Để tiết kiệm chi phí, bà luôn mua thịt heo giá rẻ được thanh lý trên các trang mua bán trực tuyến. Theo bà, thịt làm hoành thánh không cần quá tươi, cũng không cần mua miếng nguyên đắt tiền, thịt vụn hoặc thịt xay sẵn vừa rẻ vừa tiện. Thậm chí, bà còn mua cả thịt vừa hết hạn rồi sơ chế theo cách riêng của mình. Bác sĩ nhận định chính “1 tiết kiệm và 1 quá tay” khi nấu nướng của bà Vương đã đẩy cả gia đình vào bệnh tật.
Thịt giá rẻ ẩn chứa nhiều nguy cơ, gia vị nặng tay càng thêm gánh nặng
Điều bà Vương không biết là nguồn gốc của những loại thịt giá rẻ này rất phức tạp, thường đến từ các xưởng nhỏ hoặc là phế liệu bỏ đi từ nhà hàng. Phần thịt chứa hạch bạch huyết hoặc thịt mốc, sau khi bị xay nhuyễn và trộn sẵn gia vị, gần như không thể nhận ra bằng mắt thường. Bản thân những loại thịt này ẩn chứa virus và vi khuẩn, có thể làm tăng gánh nặng cho thận hoặc dẫn đến bệnh tật. Riêng thịt mốc có chứa nhiều nitrit và aflatoxin, làm tăng đáng kể tỷ lệ mắc ung thư tuyến tụy.
Chưa hết, để át mùi của thịt kém chất lượng, bà Vương thường dùng rất nhiều muối khi sơ chế và nấu nướng. Khi làm hoành thánh, bà còn kết hợp nhiều loại gia vị khác nhau cho món ăn ngon miệng hơn. Thói quen này khiến thận và tuyến tụy phải chịu thêm gánh nặng rất lớn. Ăn uống như vậy kéo dài lâu ngày làm tuyến tụy tổn thương và hình thành khối u.
Đau bụng trên dễ bị nhầm với viêm dạ dày, những dấu hiệu cần nhớ
Dù vậy, cả gia đình bà Vương lại xem nhẹ triệu chứng phổ biến nhất của ung thư tuyến tụy là đau bụng trên. Theo bác sĩ, cơn đau do u tuyến tụy thường bắt đầu xuất hiện trước khi phát hiện bệnh khoảng 1 đến 2 tháng và tăng dần theo tiến triển của bệnh. Ban đầu cơn đau thường chỉ thoáng qua ở vùng thượng vị nên rất dễ bị nhầm với viêm dạ dày. Khi bệnh tiến triển, cơn đau thường lan sang hai bên và hoặc xuyên ra sau lưng.
Cơn đau có thể không liên tục nhưng thường nặng hơn sau khi ăn hoặc khi nằm ngửa, khiến người bệnh phải nằm cuộn tròn cho đỡ đau. Cũng có trường hợp người bệnh đột ngột đau dữ dội do khối u làm tắc ống tụy gây viêm tụy cấp, nên cần hết sức chú ý. Ngoài đau bụng, người bệnh còn có thể gặp vàng da, nước tiểu sẫm màu, chán ăn, sụt cân nhanh, lượng đường trong máu tăng cao, hay đầy bụng và tiêu chảy.